Mentale gezondheid en GGZ

Verbinden huisartsenzorg, GGZ en het sociaal domein om passende psychische zorg en ondersteuning dichter bij huis te brengen

Waarom dit thema?

De druk op huisartsen en GGZ-instellingen blijft hoog. We kampen met schaarste en lange wachtlijsten. Tegelijkertijd zien we een geïndividualiseerde maatschappij waarin sommige mentale problemen worden gemedicaliseerd, terwijl anderen juist stigma’s ervaren om GGZ-hulp te ontvangen en te accepteren. Huisartsen lopen tegen blokkades aan bij het verwijzen en patiënten ontvangen niet altijd de juiste zorg en/of ondersteuning. Daarnaast is het GGZ-aanbod door de vele zelfstandige aanbieders onoverzichtelijk en is cultuursensitief aanbod beperkt beschikbaar.

 

De Amsterdamse Huisartsenalliantie positioneert, verbindt en versterkt de huisartsenzorg binnen het stedelijke GGZ domein, met als doel bij te dragen aan kwalitatief goede, toegankelijke en samenhangende psychische zorg. De AHa vertegenwoordigt de huisartsenzorg in stedelijke samenwerking en signaleert en agendeert knelpunten in onder andere toegankelijkheid, wachttijden en de aansluiting tussen zorgvraag en aanbod.

 

Om passende zorg en ondersteuning mogelijk te maken, en de GGZ toegankelijk te houden voor wie deze het hardst nodig heeft, is een andere manier van werken nodig. De Amsterdamse Huisartsenalliantie richt zich daarom op het ontwikkelen van een brede, integrale benadering van mentale klachten, waarbij deze eerder en dichter bij huis worden opgevangen, met meer aandacht voor preventie, ondersteuning in de wijk en lichte interventies zoals eHealth en groepstrajecten.

 

Mentale klachten hangen vaak samen met problemen op andere levensdomeinen. Met een integrale benadering en nauwe samenwerking tussen huisartsen, GGZ en het sociaal domein kunnen inwoners beter worden ondersteund en gerichter naar de juiste plek worden verwezen. Een sterke verbinding met het sociaal domein en een goede inbedding in de wijk zijn daarbij van groot belang.

 

De Amsterdamse Huisartsenalliantie werkt hieraan op verschillende manieren:

  • Betere afstemming en samenwerking met het GGZ-domein en het sociaal domein
  • Bevorderen van kennisdeling over succesvolle interventies bij mentale klachten
  • Huisartsen en POH-GGZ handvatten bieden om passende zorg te leveren
  • Het preventieve aanbod vergroten en stedelijk beschikbaar maken

De alliantie helpt knelpunten in de GGZ zichtbaar te maken en te bespreken, en draagt bij aan werkbare afspraken en samenwerking, zodat huisartsen en POH-GGZ passende zorg kunnen bieden aan patiënten met mentale klachten.

 

De website van de AHa, inclusief deze pagina over mentale gezondheid en GGZ, is primair bedoeld voor medewerkers van huisartsenpraktijken, zoals huisartsen en POH’s-GGZ. Hoewel de informatie en acties de problemen niet direct oplossen, bieden we hiermee wel richting en ondersteuning bij de zorg voor patiënten met mentale klachten.

Acties in de stad

  • Samen met GGZ-partners en huisartsen wordt er gewerkt aan een gedifferentieerd toeleiding punt voor de GGZ. Het doel is om in 2030 een wachttijd van maximaal 6 weken te hebben.
  • Landelijk worden Mentale Gezondheidsnetwerken opgezet. In Amsterdam is ook een Mentaal Gezondheidsnetwerk ingericht. Het verkennend gesprek is daar onderdeel van. Op de webpagina’s zie je wat dit voor de huisartspraktijk betekent.
  • Veel Amsterdammers vinden het lastig om de juiste zorg of ondersteuning te vinden. Het aanbod is groot, organisaties werken vanuit verschillende domeinen en inwoners moeten hun verhaal vaak meerdere keren vertellen. De sparringpartner, onderdeel van de Digitale Voordeur Amsterdam, helpt inwoners om hun hulpvraag te verhelderen en inzicht te krijgen in welke ondersteuning het beste aansluit bij hun situatie.
  • We halen knelpunten over verwijzen op bij huisartsen en POH GGZ en bespreken dit met Huisarts+punt en GGZ-partners.
  • We hebben structureel contact met GGZ-partners om knelpunten en naleving van samenwerkingsafspraken te bespreken.
  • We wisselen informatie uit tussen huisarts en GGZ-instellingen over ingeschreven cliënten. We houden rekening met verschillen in bevolkingssamenstelling en problematiek per stadsdeel; geen ‘one size fits all’-aanpak, zodat de patiënt passende zorg ontvangt.
  • We organiseren scholing over 1,5-lijnszorg en Verkennend gesprek

Aanbod preventieve hulp

Hieronder volgt een overzicht van preventieve hulp waar je als huisartspraktijk naar kunt verwijzen.

 

Hulplijn
Er bestaan verschillende hulplijnen waarin de patiënt kan praten met een professional of vrijwilliger.

  • Arkin Advieslijn: 06 119 171 01
    (ook tijdens feestdagen en weekenden, diverse talen)
  • Prezens coachgesprekken: 088 788 5015 (kies 1)
  • Voor Elkaar in Amsterdam: 020 767 0031
    (luisterend oor)
  • Luisterlijn (dag en nacht): 088 0767 000
  • Humanitas: 020 773 6542
    (op werkdagen van 09.00 tot 14.00 uur)
  • Thrive: Amsterdam mentaal gezond

Prezens Preventie
Prezens (onderdeel van GGZ inGeest) biedt zowel preventieve hulp bij beginnende klachten, kortdurende en minder intensieve behandeling als behandeling bij langdurende klachten. De preventieve hulp bestaat o.a. uit gratis coaching of het volgen van een gratis cursus, bijvoorbeeld over piekeren, beter slapen en minder stress. Voor het preventieve aanbod is geen verwijzing nodig. https://www.ggzingeest.nl/prezens/
Arkin Preventie
Arkin preventie heeft een breed preventief aanbod gericht op het versterken van de psychische gezondheid, zodat voorkomen kan worden dat de klachten verergeren. Arkin preventie biedt de patiënt o.a. gratis cursussen over verscheidene onderwerpen, een gratis persoonlijk adviesgesprek en activiteiten rond suïcidale gedachten. Ook is er ondersteuningsaanbod voor de naasten. Daarnaast heeft Akin Preventie https://www.mijnihelp.nl/ ontwikkeld, waar informatie over psychische klachten, handige tips, oefeningen, zelftesten, online zelfhulp cursussen worden gegeven.
Roads
Roads richt zich op meedoen in de maatschappij, werken aan herstel en, waar mogelijk, terugkeer naar werk en opleiding. Ze begeleiden mensen met lichte tot zware psychische aandoeningen en/of justitiële of verslavingsachtergrond naar dagbesteding, werk of opleiding. Op de website staat hun aanbod vermeld en hoe aan te melden voor intakegesprek.
www.roads.nl
Telefoonnummer voor verwijzers: 020 590 86 20
E-mail: aanmelden@roads.nl
(Mentale) gezondheid Vrije Universiteit Amsterdam
De Vrije Universiteit (VU) Amsterdam biedt studenten via zelfhulpmiddelen als apps en websites handvatten om hun (mentaal) welzijn te verbeteren. Daarnaast is er binnen de VU-begeleiding en ondersteuning beschikbaar. Denk hierbij aan studentenpsychologen, het Student Wellbeing Point en evenementen van NEWConnective over persoonlijke ontwikkeling en levensvragen.
https://vu.nl/nl/student/studentenwelzijn/mentale-gezondheid
Ondersteuning Hogeschool van Amsterdam
Ook de Hogeschool van Amsterdam (HvA) biedt verschillende vormen van ondersteuning aan studenten, bijvoorbeeld bij mentale klachten of stress. Zo organiseert de HvA trainingen en workshops, onder andere gericht op studievaardigheden en persoonlijke ontwikkeling. Voor studenten die liever zelf aan de slag gaan, zijn er online modules beschikbaar. Ook kunnen studenten terecht bij studentendecanen, -artsen en – psychologen. Verder zijn er coaches beschikbaar die studenten kunnen helpen bij thema’s als financiën en (studies)keuzes.
https://www.hva.nl/studeren/studiekeuze/naast-je-opleiding/ondersteuning
MoodLift
MoodLift is een online platform voor studenten die aan hun mentaal welzijn willen werken via gratis en toegankelijke tools. Zo zijn er online programma’s beschikbaar voor de meest voorkomende thema’s rondom mentale gezondheid, zoals stress, slapen en uitstelgedrag. De programma’s zijn anoniem, wetenschappelijk onderbouwd en bevatten online coaching. Daarnaast biedt MoodLift een mentale gezondheidscheck aan. Na het invullen van een anonieme vragenlijst ontvang je persoonlijk advies en tips voor gratis tools om je welzijn te verbeteren.
https://moodlift.nl/nl/

Aanbod sociaal domein

Het is belangrijk dat het sociaal domein en de huisartsen goed samenwerken. Daar hoort bij dat huisartsen en patiënten het sociaal domein laagdrempelig kunnen benaderen als zij behoefte hebben aan advies over ondersteuningsaanbod voor de patiënt met sociale problemen. Hieronder de verschillende mogelijkheden op een rij om naar te verwijzen.

 

Buurtteam Amsterdam
Buurtteams zijn de toegang naar sociale basiszorg voor volwassenen. Amsterdammers kunnen er terecht met vragen over zorg, wonen, geld, ontmoeten, gezondheid, werk en veiligheid, zodat Amsterdammers van 18 jaar en ouder de juiste zorg makkelijker kunnen vinden. Buurtteams hebben meerdere locaties in de stad. Ieder Buurtteam is op de hoogte van het ondersteuningsaanbod specifiek in haar buurt. Om de patiënt passende zorg en/of ondersteuning te kunnen bieden is samenwerking tussen de huisartsenpraktijk en Buurtteam daarom van groot belang. https://www.buurtteamamsterdam.nl/
Welzijn op Recept
Huisartsen kunnen patiënten met enkelvoudige psychosociale klachten, zoals vermoeidheid, somberheid, stress of angst, doorverwijzen naar Welzijn op Recept. De welzijnscoach onderzoekt met de cliënt welke activiteiten diegene graag zou willen doen en wat er in de buurt mogelijk is, zoals sport, kunst, tuinieren of vrijwilligerswerk. Het doel is om de kwaliteit van leven te verbeteren en het welzijn te verhogen, zonder direct een medische behandeling. Verwijzen kan via ZorgDomein.
https://welzijnopreceptamsterdam.nl/
Team ED
Team ED is een sociaal uitzendbureau voor ervaringsdeskundigen. De ervaringsdeskundigen organiseren herstelactiviteiten op ED plaatsen in Amsterdam, Amstelveen en Hoofddorp. Op ED plaatsen kunnen inwoners elkaar steunen, van elkaar leren en samen werken aan herstel. De meeste activiteiten kunnen inwoners zonder aan te melden binnen lopen en meedoen. Daarnaast werkt Team ED met Vliegende Brigadiers die inwoners actief opzoeken, verbinden aan activiteiten in de wijk en ondersteunen richting herstel. Inwoners kunnen contact met hen zoeken door bij ED plaats naar binnen te lopen of contact op te nemen met coördinator van zijn/haar stadsdeel.
https://www.teamed.nl/
Burennetwerk
Burennetwerk koppelt inwoners met elkaar rond een burenvraag. De vragen kunnen verschillend van aard zijn, waaronder ondersteunen bij medische afspraak (met en zonder vervoer), de computer ontdekken, kleine klusjes, wandelen, koffiedrinken. Eenmalig, maar ook terugkerend. Vragen kunnen door bewoners zelf aangemeld worden, maar ook, onder andere, door een huisarts, POH-GGZ, mantelzorg en naasten. De vraag kan via de website aangemeld worden (https://www.burennetwerk.nl/ik-zoek-hulp/). Voor vragen: 020-623 9771 of helpdesk@burennetwerk.nl.
Stichting SINA
Stichting SINA helpt Amsterdammers die onder of nabij armoedegrens leven met huisbezoeken, praktische steun en maatjesprojecten. Zo kunnen inwoners met een laag inkomen gekoppeld worden aan een zorgmaatje en/of digimaatje en spullen aanvragen voor hun kind, zoals een laptop of bed. Aanvragen kunnen op de website worden gedaan. Telefoonnummer voor vragen: 020-2441972, (https://www.stichtingsina.nl/)
Regenbooggroep
De regenbooggroep helpt mensen die vastlopen en eenzaamheid ervaren door schulden, verslaving, psychische problemen of dakloosheid. Verspreid over Amsterdam hebben ze vrijwillige maatjes en buddy’s, maatschappelijk werk en dagbesteding. Op de website (https://www.deregenboog.org/nl/hulp-van-de-regenboog-groep) kan de inwoner zich aanmelden voor een maatje, buddy of maatschappelijk werk en staan er vacatures voor de dagbesteding. (https://www.deregenboog.org/)

Aanbod GGZ

Het is van groot belang dat de GGZ en de huisartsen goed samenwerken. Daar hoort bij dat huisartsen de GGZ laagdrempelig kunnen benaderen als zij behoefte hebben aan advies over verwijzen, medicatie, complexe cliënten, etc. Hieronder de verschillende mogelijkheden op een rij. NB: We herkennen de knelpunten in de zorg en ondersteuning van patiënten met autisme- of ADHD-symptomen. Op veel vragen over behandeling en begeleiding en verwijzing hebben wij helaas geen antwoord, maar we nemen het wel mee in de activiteiten waar we ons voor inzetten.

 

Contactgegevens Crisis

  • GGZ: Spoedeisende psychiatrie Amsterdam (https://spoedeisendepsychiatrieamsterdam.nl/verwijzers/client-aanmelden/ )
    • Aanmelden crisisconsult:
      Voor cliënten in de regio’s Amsterdam Centrum, Oud-West, Noord, Oost, Zuid, Zuidoost, Diemen, Driemond en Amstelland: 020-523 54 33 (centrale meldkamer van de crisisteams van Arkin). Ook voor vragen en overleg over lopende behandelingen van cliënten die in zorg zijn bij de crisisteams kun je bellen met het bovenstaande nummer.
    • Voor vragen en overleg over lopende behandelingen van cliënten die in zorg zijn bij het crisisteam van GGZ inGeest (Amsterdam Zuid, Amsterdam Nieuw-West, Amstelland) kunt u binnen kantoortijden bellen met nummer 020-7885333.

Consultatie GGZ
Kort telefonisch overleg:

Meedenkadvies GGZ via Huisarts+punt
Arkin en GGZ inGeest bieden huisartsen het meedenkadvies GGZ aan via/ Huisarts+punt. Dit is een aanvulling op de telefonische- en fysieke intercollegiale consultmogelijkheden. Via ZorgDomein kan de huisarts eenvoudig relevante informatie uit het dossier meesturen en op elk moment van de dag een vraag stellen aan de specialist. De vragen worden binnen drie dagen via ZorgDomein beantwoord door een van de volwassenpsychiaters, een ouderenpsychiater, een kind- en jeugdpsychiater of een van de verslavingsartsen. Dit kost de huisarts niets, de kosten worden vergoed door de zorgverzekeraar.

  • Er zijn ook specifieke meedenkconsulten mogelijk bij Huisarts+punt:
  • GGZ inGeest biedt het meedenkadvies afbouw antidepressiva. Dit consult wordt verzorgd door de Afbouwpoli.
  • Het Leo Kannerhuis biedt een meedenkconsult voor ASS
  • ADHD Centraal biedt het meedenkconsult voor vragen over ADHD bij volwassenen.

Eenmalig Psychiatrisch Consult (EPC)
Het Meekijkconsult psychiatrie/EPC is een fysiek meekijk consult en valt onder huisartsenzorg. In Amsterdam is de verwijzing en financiële afwikkeling geregeld via het Huisarts+punt. U kunt via ZorgDomein verwijzen.
Meer informatie via Voor verwijzers | Huisarts+punt
Zowel Arkin als GGZ inGeest bieden dit fysieke meekijkconsult.
Regiotafel hoogcomplexe ggz, Arkin
Voor cliënten met een hoog complexe GGZ-zorgvraag is in de regio Amsterdam de regionale casuïstiektafel gestart. Het gaat om mensen voor wie er, ondanks hulp van aanbieders en zorgbemiddeling van de zorgverzekeraar, geen passend hulpverleningsaanbod is gevonden. Voor voorwaarden en inclusiecriteria zie: Regiotafel hoogcomplexe ggz - Arkin
Vrijgevestigde behandelaren
o In Amsterdam is het aanbod van vrijgevestigden groot. Met de zoekmachine van 1NP (www.1np.nl ) en de LVVP (lvvp.info) kunnen vrijgevestigde behandelaren worden gezocht. Een aantal grote praktijken met veel aangesloten behandelaren:

 

Rinus van Bergeijk
Directeur Bestuurder Zorg voor Zuid en de Baarsjes
Stuur een e-mail
Yola Janssen
Projectleider Mentale Gezondheidsnetwerken
Stuur een e-mail
Paula Runge
Ondersteuner stuurgroep Mentale gezondheid en GGZ
Stuur een e-mail

Downloads

Nieuws

Agenda

De Amsterdamse Huisartsenalliantie is een samenwerkingsverband van:
zorg voor zuidimagesrozo logosag logo
chevron-rightarrow-right