Jidske Berkhout is praktijkhouder in de Jordaan. Regelmatig zet ze het verkennend gesprek in voor patiënten waarbij ze vermoedt dat er meer speelt dan een psychische klacht. Bij het verkennend gesprek gaan een buurtteammedewerker en een GGZ-professional met de patiënt in gesprek en adviseren ze over hulp in het sociaal domein. Jidske is enthousiast: “Het levert me tijdswinst op en patiënten krijgen sneller hulp op de juiste plek.” 

Bij veel patiënten speelt er meer dan alleen een psychische of somatische klacht. Bijvoorbeeld door schulden, eenzaamheid of stress. Jidske: “Deze problematiek hoort niet per se thuis bij de GGZ. Het sociaal domein kan ook goede hulp bieden. Het verkennend gesprek verbindt die twee werelden.”  

Het verkennend gesprek in het kort 
Het verkennend gesprek is een laagdrempelig gesprek voor patiënten met psychische of mentale klachten. Een buurtteammedewerker en een GGZ-professional brengen de hulpvraag breed in kaart. Dit verlicht de druk op de praktijk, legt Jidske uit: “Ik hoef niet meerdere verwijzingen te maken in een jaar tijd, omdat iemand steeds op de verkeerde plek terechtkomt en dan weer bij mij uitkomt.” 

Rinus van Bergeijk, portefeuillehouder Mentale Gezondheid en GGZ bij de Amsterdamse Huisartsenalliantie, vult aan: “Het verkennend gesprek is onderdeel van een breder doel: dat mensen die de gespecialiseerde GGZ echt nodig hebben, minder lang op de wachtlijst staan. Door eerder in te zetten op het sociaal domein, komt er meer ruimte voor wie de GGZ nodig heeft.” 

Positieve ervaringen 
Jidske vertelt over haar ervaringen met het verkennend gesprek: “Het fijne is dat er aandacht is voor de mentale klachten én alles wat er verder speelt. Ze vragen bijvoorbeeld: bent u eenzaam, hoe is het met uw financiën, uw huisvesting? Na het gesprek krijg ik een verslag met advies en passende verwijspartners. Het mooie vind ik dat het gesprek al binnen één tot twee weken plaatsvindt. Mensen komen vaak hoog in hun emotie bij me. Dan helpt het dat ze snel een gesprek hebben.” 

Voorbeelden uit de praktijk 
Jidske merkt heel concreet dat het verkennend gesprek werkt. Bijvoorbeeld bij een patiënt die graag therapie voor een depressie wilde. Jidske: “Ik zag andere problematiek en stelde het verkennend gesprek voor. Daarna zag hij zelf dat het niet om een stemmingsstoornis ging. Hij werd gekoppeld aan een therapeut met precies de juiste kennis, die bovendien beschikbaar was. Dat had ik zelf nooit zo snel gevonden. Het scheelt mij veel tijd dat de professionals vanuit het verkennend gesprek hierin adviseren.” 

Een ander voorbeeld is een transgender vrouw met een migratieachtergrond. Ze had PTSS, maar was ook eenzaam in een nieuw land. Jidske: “Via het verkennend gesprek werd ze doorverwezen naar passende GGZ-zorg, maar ook naar het sociaal domein. Er bleek een lotgenotengroep te zijn met mensen in dezelfde situatie. Ik wist niet dat dit bestond en zij vindt er nu steun.” 

Voor welke patiënten is het gesprek? 
Het verkennend gesprek is bedoeld voor patiënten met psychische of mentale klachten waarbij je als huisarts vermoedt dat er meer speelt. Denk aan schulden, eenzaamheid of een recent verlies. Zowel de huisarts als de POH-GGZ kan doorverwijzen. 
 
Rinus roept de Amsterdamse huisartsen op het verkennend gesprek mee te nemen als serieuze optie. “Er is een scala aan oplossingen nodig om de wachtlijsten in de GGZ te verkorten. Het verkennend gesprek is daar één van. Het is goed om daaraan mee te werken. Kijk dus als huisarts eens in je patiëntenpopulatie: zijn er mensen waarbij ik twijfel waar ze naartoe moeten? Dan is het fijn dat er iemand meekijkt.” 

Jidske Berkhout: “Het levert me tijdswinst op en patiënten krijgen sneller hulp op de juiste plek.” 

Zo werkt het aanvragen van een verkennend gesprek 
Hoe werkt het als je een patiënt wilt doorsturen voor een verkennend gesprek? Jidske legt het uit. “Het is heel makkelijk. Je meldt een patiënt aan via ZorgDomein. Daar kies je voor 'overige psychische klachten' en selecteer je Huisarts+punt. Het verkennend gesprek staat dan bovenaan. Je kunt informatie toevoegen als je dat wil, bijvoorbeeld dat je vermoed dat er financiële problemen of eenzaamheid speelt.” 

Meer weten of direct starten? 
Het verkennend gesprek is onderdeel van de Mentale Gezondheidsnetwerken (MGN) Amsterdam; een samenwerkingsverband van de huisartsenzorg, het sociaal domein en de ggz. De Amsterdamse Huisartsenalliantie, waarin de zorggroepen ROHA, ROZO, SAG en Zorg voor Zuid en de Baarsjes samenwerken, maakt in stedelijk verband afspraken met partners zoals buurtteams en Arkin (GGZ). Het verkennend gesprek is momenteel beschikbaar voor de stadsdelen Centrum en Zuidoost. In de andere stadsdelen wordt het gefaseerd ingevoerd. Per 1 juni is het verkennend gesprek in stadsdeel Noord beschikbaar. 

Bekijk de webpagina Mentale Gezondheidsnetwerken Amsterdam

Bekijk de webpagina over het verkennend gesprek

Wil je meer informatie of heb je vragen over het thema? Neem contact op met Yola Janssen, centraal coördinator Mentale Gezondheidsnetwerken Amsterdam.