Het Amsterdams Rookalarm en de Amsterdamse Huisartsenalliantie hebben deze maand een brandbrief aangeboden aan de gemeenteraad van Amsterdam. Samen met Amsterdamse jongeren roepen zij de politiek op om meer te doen tegen vapen, roken en nicotineverslaving onder kinderen en jongeren.

Volgens de artsen neemt het aantal jongeren dat nicotine gebruikt zorgwekkend toe. Vooral de vape speelt daarin een grote rol. In de spreekkamers van huisartsen melden zich steeds vaker jongeren met klachten door vapen en nicotinegebruik.

“Na lange tijd stijgt het aantal jongeren dat gaat roken weer. Vooral door de vape,” zegt huisarts Iris de Ridder, voorzitter van de werkgroep Nicotinevrij van de Amsterdamse Huisartsenalliantie. “Ik zie steeds meer jongeren met klachten door vapen. We hebben als volwassenen, ouders, artsen en politici, de verantwoordelijkheid om onze jeugd te beschermen tegen de nicotine-industrie.”

Ook jongeren zelf trokken samen met de artsen aan de bel. De 17-jarige Jairo vertelde: “Ik wil van de snus af. Ik begon met vapen toen ik 14 was, daarna kort roken en nu snus. Iedereen gebruikt het, maar ik wil het gewoon niet meer. Ik krijg ontstekingen in mijn mond.”

De 13-jarige Amsterdammer Teun zei: “Ik ben tegen vapen en ik wil hulp dat anderen het ook niet gaan doen.”

Volgens de artsen zijn nicotineproducten nog altijd veel te makkelijk verkrijgbaar voor jongeren. Onderzoek van de NVWA laat zien dat minderjarigen ook bij reguliere verkooppunten nicotine kunnen kopen. In Amsterdam bevindt zich gemiddeld binnen vijf minuten lopen van iedere middelbare school een verkooppunt van nicotineproducten.

Huisarts Ilona Statius Muller, medeoprichter van het Amsterdams Rookalarm, zet zich al jaren in voor betere stoppen-met-rokenzorg en strengere maatregelen tegen nicotineproducten. “Ik heb te veel mensen ziek zien worden en zien overlijden aan de gevolgen van nicotineverslaving. Het is onze taak om jongeren te beschermen tegen de slimme marketing van de tabaksindustrie.”

In de brandbrief aan de gemeente stellen de volgende maatregelen voor om in beleid op te nemen:

• Verdere uitbreiding rookvrije zones (naar het voorbeeld van andere gemeenten die hier al verder in zijn) zoals de gebieden rondom scholen, sportvelden en in de parken en speeltuinen waar kinderen komen.
• Subsidie verlening terreinen/festivals/activiteiten voor jongeren koppelen aan een rook- en vapevrij terrein.
• Registatie van het aantal verkooppunten.
• Toezicht verbeteren op verkoop aan jongeren en verkoop van vapes met smaakjes. Door BOA’s of door een andere toezichthouder.
• Invoer van een vergunningsstelsel voor de verkoop van tabak en verwante producten.
• Middelbare scholen systematisch en proactief ondersteunen in het realiseren van nicotinevrije schooldag. De artsen benadrukken dat nicotine schadelijk is voor de ontwikkeling van de hersenen van jongeren en kan leiden tot concentratieproblemen, slechter slapen, stress en ernstige longklachten.

“Kinderen verdienen een gezonde omgeving om in op te groeien,” schrijven de initiatiefnemers. “We hopen dat Amsterdam samen met ons stappen zet om jongeren beter te beschermen tegen nicotineverslaving.”

Wat kan ik zelf doen als huisarts?
Wist je dat het geven van een Very Brief Advice+ (VBA+) de meeste impact maakt?

VBA+: drie simpele stappen

• Stap 1: Vraag naar de rookstatus.
• Stap 2: Vertel dat professionele hulp eventueel in combinatie met ondersteunende medicatie het meest effectief is.
• Stap 3: Verwijs warm naar stoppen-met-rokenbegeleiding.

Deze methode is een uitbreiding op het Very Brief Advice (VBA) en staat ook bekend als de Ask–Advise–Connect-methode. Het VBA+ is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek van het Trimbos-instituut en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).

Tip! Vraag elke patiënt naar zijn rookstatus en noteer in je HIS. Zet het ook als vraag in je inschrijfformulier.

Vervolgens kun je als huisarts of POH zelf de stoppen met roken begeleiding doen, of je kunt verwijzen naar gespecialiseerde stoppen met roken coaches.

De patiënt direct zelf verwijzen geeft een grotere stopkans dan de patiënt een folder meegegeven! Je kunt direct verwijzen via Zorgdomein: longziekten-smr

Vind de Stoppen met roken aanbieders waar de Amsterdamse Huisartsenalliantie mee samenwerkt op de webpagina Stoppen met Roken.